Highlight:
Tools
Mon 21 Aug 2017
Καταφύγιο (Αμόρανη) PDF Εκτύπωση E-mail
Σχετικά με τη Ναυπακτία
Συντάχθηκε απο τον/την Administrator   
Τετάρτη, 29 Δεκέμβριος 2010 13:30

Το Καταφύγιο είναι ένα ορεινό χωριό της Ναυπακτίας  κτισμένο  σε ύψος που ξεκινά από τα 550 και φτάνει  τα 700 μέτρα (620 στην πλατεία) στους ανατολικούς πρόποδες του Μακρύορου (ή Μακρυνόρους) που αποτελεί τη μία από τις τρεις νότιες διακλαδώσεις του όρους Παπαδιά. Το Καταφύγιο συνορεύει βόρεια με την Αναβρυτή, βορειοανατολικά με τον Ασπριά, νοτιοανατολικά με το Χρύσοβο, βορειοδυτικά με το Γαύρο και νοτιοδυτικά με το Ανθόφυτο.  Απέχει 33 χιλιόμετρα από τη Ναύπακτο και η πρόσβαση γίνεται μέσω της διαδρομής Ναύπακτος – Ανθόφυτο - Γαύρος - Γολέμι – Καταφύγιο.

Το Καταφύγιο η αλλιώς Αμόρανη όπως λεγόταν παλαιότερα, υπήρξε πάντοτε από τα  σημαίνοντα χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας. Η Αμόρανη ήταν κατά τον Pouqueville πρωτεύουσα των Κραβάρων, με τον αριθμητικά μεγαλύτερο πληθυσμό της περιοχής, την εποχή της επανάστασης. Η σπουδαιότητά του, είναι εμφανής σε όλη την ιστορική διαδρομή της Ορεινής Ναυπακτίας. Τόπος ιστορικός, καταγράφεται για πρώτη φορά σε τούρκικα τιμαριωτικά κατάστιχα των Κραβάρων  το 1454, γεγονός που αποδεικνύει ότι το χωριό υπήρχε ήδη την τελευταία περίοδο του Βυζαντίου. Αναφέρεται επίσης και ως Αμούρανη ή Αμόριανη, (και στα Τούρκικα ως Omuryani ή Isproyani).

Η Αμόρανη, μετονομάστηκε σε Καταφύγιο το 1928 και εξακολούθησε να παραμένει ένα από τα κεφαλοχώρια της περιοχής, ενώ το νέο του όνομα το οφείλει στο βραχώδες και απόκρυμνο έδαφος του και στο ότι υπήρξε πραγματικό καταφύγιο για τους σκλαβωμένους Έλληνες. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης, η θέση του  και το ορεινό του εδάφους (με την ύπαρξη πολλών απόκρημνων σημείων προφύλαξης), το κατέστησαν πραγματικό καταφύγιο, αλλά και θέατρο μαχών.

Γύρω στο 1700 δύο οικογένειες κτηνοτρόφων μετοίκησαν στη δυτική πλευρά του Μακρυόρους και δημιούργησαν ένα μικρό συνοικισμό (υψόμετρο 600μ.) το Γολέμι.  Η ιστορική αυτή σχέση καθιστά έκτοτε το Γολέμι αναπόσπαστο τμήμα του Καταφυγίου.
Διοικητικά το Καταφύγιο από το 1836 έως το 1912 ανήκε στο Δήμο Αποδοτίας. Με το βασιλικό  διάταγμα στις 31/08/1912 ΦΕΚ 261/Α/1912 αναγνωρίστηκε ως κοινότητα Αμόρανης.  Σε κοινότητα Καταφυγίου μετονομάστηκε με το διάταγμα 09/09/1927 ΦΕΚ 206/Α/1927.  Στο Καταφύγιο ανήκει και ο συνοικισμός του Γολεμίου.  Με την εφαρμογή του νόμου Καλλικράτης αποτελεί πλέον την Τοπική Κοινότητα Καταφυγίου του νεοσύστατου Δήμου Ναυπακτίας . Η Τοπική Κοινότητα Καταφυγίου καταλαμβάνει έκταση 23.429 στρεμάτων, αποτελώντας την δεύτερη σε έκταση  κοινότητα σε ολόκληρη την Ορεινή Ναυπακτία . Στην απογραφή του 2001 καταγράφησαν 256 άτομα καθιστώντας το Καταφύγιο ένα από πιο ζωντανά χωριά της Ορεινής Ναυπακτίας.  Ιστορικά οι κάτοικοι ασχολούνταν με την κτηνοτροφία εκτρέφοντας σημαντικό αριθμό ζώων.  Τη δραστηριότητα αυτή εξακολουθούν να ασκούν οι εναπομείναντες κάτοικοι μέχρι και σήμερα.
Το χωριό ορίζεται από 2 λόφους στις άκρες των οποίων δεσπόζουν τα εξωκλήσια του Αγίου Κωνσταντίνου και του Αγίου Αθανασίου .  Το έδαφος του οικισμού χωρίζεται σε 4 τμήματα από 4 ισάριθμα ρέματα που ενώνονται κάτω από το χωριό.  Η επιφάνεια του χωριού χαρακτηρίζεται για την κατωφέρεια της και είναι ευπαθής σε καθιζήσεις. Μία τέτοια καθίζηση του εδάφους στην πλαγιά ανάμεσα στα εξωκλήσια του Αγίου Δημητρίου και του Αγίου Κωνσταντίνου (θέση Κώματα) , που σημειώθηκε το 1878, εξαφάνισε 25 κατοικίες.  Τα σπίτια και τα χωράφια ενισχύονται περιφερειακά με τοιχεία  (δέματα) ώστε να επιτυγχάνεται η συγκράτηση του εδάφους.  Τα πετρόκτιστα δέματα δημιουργούν τις πεζούλες οι οποίες καλλιεργούνται. Στις στενές αυτές λωρίδες γης καλλιεργούνται κηπευτικά, υπάρχουν οπωροφόρα δέντρα και στις άκρες τους κλήματα που στηρίζονται πάνω στους συρμάτινους φράκτες των κτημάτων αυτών.

Ακόμη και σήμερα μπορεί να δει κανείς τις πεζούλες, τα βοσκοτόπια  να στολίζουν τις πλαγιές.
Περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους η Ορεινή Ναυπακτία και το Καταφύγιο δε θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση.  Κρυστάλλινες πηγές, ρυάκια και αιωνόβια πλατάνια συνθέτουν το πολύχρωμο και πολύβουο σκηνικό.  Σε πολλά σημεία η βλάστηση εμπλουτίζεται με καστανιές και οξυές.  Ακόμη και το ορεινό σκηνικό με το πουρνάρι και τις αριές που αγωνίζονται να ξεπεράσουν τη γύμνια της τιμημένης πέτρας του απόκρημνου βουνού, μαγεύει τον επισκέπτη, που όταν έρθει εδώ πολύ δύσκολα ξεχνά το πρώτο δέος που προκαλούν τα εντυπωσιακά γκρεμνά που βυθίζονται στο φαράγγι στην κοίτη του Μόρνου τα καλούμενα ως «Αμορανίτικα Βράχια».
Αξίζει κανείς να διασχίσει το φαράγγι του Φονιορέματος, να επισκεφτεί τους παλιούς μύλους, τη φυσική πηγή στη Δέση, το κρησφύγετο της Κιάφας στην ανατολική όχθη του Αμορανίτικου που οι κυνηγημένοι έλληνες βρίσκανε καταφύγιο στα δύσκολα χρόνια  της τουρκοκρατίας, τον καταρράκτη στην Φοντάνα κάτω από το χωριό, αλλά και τα 2 παραδοσιακά πετρογέφυρα τα οποία βρίσκονται σε γραφικές τοποθεσίες.  Το ένα από αυτά το πολυθρύλητο Κεφαλογιόφυρο που συνέδεε την Ναυπακτία με την Δωρίδα αποτελεί ένα εξαίρετο μνημείο γεφυροποιίας στις κλεισούρες του Μόρνου, και  διατηρείται πολύ καλά από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Το δεύτερο το ονομαζόμενο ως Αμορανίτικο κτισμένο περί το 1900 βρίσκεται στην τοποθεσία Ταράτσες δίπλα από το μύλο του Γεωργόπουλου στο Αμορανίτικο ποτάμι σε ένα ονειρώδες τοπίο. Το γεφύρι αυτό ένωνε την Αμόρανη με τον Ασπριά και τα άλλα χωριά της Αποδοτίας.

Τέλος το Σπήλαιο της Δρακότρυπας στα σύνορα Καταφυγίου και Αναβρυτής αποτελεί πρόκληση για τους τολμηρούς υποψήφιους εξερευνητές.  Το σπήλαιο βρίσκεται σε απόσταση 2 χιλιομέτρων από το χωριό κρυμμένο στο βάθος μιας κατάφυτης ρεματιάς.  Πρόκειται για ένα αληθινό μνημείο της φύσης, το οποίο έγινε γνωστό το 1958.  Άρχισε να εξερευνείται το 1969 και μέχρι σήμερα έχει εξερευνηθεί έκταση 1.100 σε μήκος διαδρόμων 500 μέτρων περίπου. Πρόκειται για καλλιτέχνημα της φύσης με λίμνες, υπόγειο ενεργό ποτάμι και πλήθος λαμπερών σταλαγμιτών και σταλακτιτών που δημιουργούν κάθε είδους σχέδια  απαράμιλλης και ίσως μοναδικής ομορφιάς. Δυστηχώς όμως μέχρι και σήμερα, η Δρακότρυπα έχει μείνει αναξιοποίητη και δεν προσφέρεται για περιήγηση από επισκέπτες.
Στο κέντρο του χωριού υπάρχει η πλατεία, στην οποία δεσπόζει ο μεγαλόπρεπης με εντυπωσιακή δόμηση ενοριακός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ο οποίος κτίστηκε στα χρόνια της τουρκοκρατίας . Στο χώρο μπροστά από το κτήριο του πρώην Δημοτικού Σχολείου υπάρχει παιδική χαρά, ενώ υπάρχουν και 2 γήπεδα μπάσκετ, το ένα στη θέση  Δέση και το άλλο στην θέση Τούρλα. Δύο παραδοσιακά καφενεία υπάρχουν και λειτουργούν στην κεντρική πλατεία του χωριού, ενώ υπάρχει δυνατότητα διαμονής και εστίασης στους δύο ξενώνες που λειτουργούν στο χωριό, ο ένας στην θέση Άγιος Δημήτριος και ο άλλος στην θέση Δέση. Το Καταφύγιο είναι έδρα Περιφερειακού Ιατρείου.
Στο Καταφύγιο δραστηριοποιούνται δύο ενεργοί σύλλογοι. Η Αδελφότης των εν Αθήναις και Απανταχού Καταφυγιωτών Ναυπακτίας που έχει έδρα την Αθήνα και ο Πολιτιστικός και Εξωραϊστικός Σύλλογος Καταφυγίου που έχει έδρα το Καταφύγιο. Κάθε χρόνο την Κυριακή της Πεντηκοστής διοργανώνεται στην πλατεία του χωριού μας το «Αντάμωμα των Απανταχού Καταφυγιωτών Ναυπακτίας», μία εκδήλωση αφιερωμένη στους υπέρ πίστεως, πατρίδος και βωμών πεσόντες του χωριού.
Το Καταφύγιο γιορτάζει κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου, στη γιορτή της Παναγιάς, όπου και όλοι γυρνούν στον τόπο τους για το ετήσιο τριήμερο Πανηγύρι (14-15-16 Αυγούστου) το οποίο παραδοσιακά είναι από τα καλύτερα της Ναυπακτίας 

Υ.Γ. Ευχαριστούμε πολύ για την βοήθεια στην σύνταξη του κειμένου και το φωτογραφικό υλικό!{jcomments on}.